Rezidba mladog vinograda

 Novopečeni vlasnik vinograda naći će se letos na mukama kako da sam oreže čokote, ako to dosad nije radio, već samo gledao kako to drugi rade. Prvi je korak da dešifrujemo uzgojni oblik u vinogradu, a drugi da pronađemo "knjigu šifre" koja će nas uputiti u tajnu rezanja.

 Rezidba vinove loze prvih 4-5 godina posle sadnje vinograda presudna je za njegov uspešan razvoj i što ekonomičnije iskorištavanje u godinama pune redovne rodnosti. U tom razdoblju najvažniji cilj prolećnog orezivanja čokota je formiranje izabranog uzgojnog oblika. Vinova loza se može uzgajati na mnogo načina, jer ima veliku sposobnost prilagođavanja. Za nov vinograd treba izabrati onaj koji će se najbolje prilagoditi zemljišnim i klimatskim uslovima izabrane lokacije, podloge i sorte - i s kojim su već stečena dobra iskustva i navike u određenom vinogorju.

 Uzgojni oblik čokota čini njegov stalni spoljni izgled (formu), a kod svih sastava postoji staro nerodno drvo stablo s krakovima (ograncima), na kojima se rezidbom ostavlja kratko rodno jednogodišnje drvo kao reznik sa 2-3 pupa, srednje dugo - kondir sa 4-6, i dugo rodno drvo - luk sa 8-12 pupoljka. Kod različitih sastava uzgoja variraju samo visina stabla, te mesto, dužina i broj krakova. Stablom čokota transportuju se vodene otopine mineralnih materija iz korena do lišća, a organske materije (skrob, šećer) vraćaju se silazno u sve organe čokota i koren. Stablo je relativno tanko (promera 5 do 12 cm. samo izuzetno većeg), ali je obično dovoljno čvrsto da uz pravilno uspravno formiranje (vezivanjem uz kolac prvih 6-7 godina da se izbegne trbušanje i savijanje) nosi sve nadzemne organe čokota sa cielom masom mladica, lišća i grožđa.


 TREĆA GODINA

---------------------------

 Izgled čokota pre rezidbe

 

---------------------------

Izgled čokota nakon rezidbe

Lošiju jednogodišnju rozgvu smo odstranili, a drugu bolju i ravniju smo orezali na visinu prve armaturne žice tako da je najgornji pupolj ispod prve žice


 ČETVRTA GODINA

-----------------------

 Izgled čokota pre rezidbe

-----------------------------

 Odstranjujemo najdonju jednogodišnju mladicu

---------------------------------

 Odstranjujemo kržljavu jednogodišnju mladicu

---------------------------------

 Preostale dve jednogodišnje loze orezaćemo na 2-4 pupoljka kako bi dobili buduće krakove (ogranke)


 PETA GODINA

--------------------------

 Izgled neorezanog čokota

----------------------------

 Odstranjujemo suvišnu jednogodišnju lozu

-----------------------------------

 Desni ogranak (krak)

Donju jednogodišnju lozu na dvogodišnjem uzgojnom rezniku režemo na reznik (uzgojni, 2-3 pupoljka)

---------------------------------

 Desni ogranak (krak)

Gornju jednogodišnju rozgvu na dvogodišnjem uzgojnom rezniku ostavljamo za luk (režemo na 8-12 pupoljka)

--------------------------

 Levi ogranak (krak)

Donju jednogodišnju lozu na dvogodišnjem uzgojnom rezniku režemo na reznik (uzgojni, 2-3 pupoljka)

----------------------------------

Levi ogranak (krak)

Gornju jednogodišnju lozu na dvogodišnjem prigojnom rezniku ostavljamo za luk (režemo na 8-12 puppoljka)

----------------------------------------

Izgled čokota nakon što je orezan i nakon vezivanja lukova na prvu armaturnu žicu te stabla čokota uz kolac


Uzgojni oblici čokota

 Uzgojne oblike loze, s obzirom na visinu stabla, delimo na:

- niski uzgoj, s visinom stabla 20 - 40 cm

- srednje visoki, s visinom 70 - 110 cm 

- visoki uzgojni oblici, visine stabla 150 - 180 cm.

Od niskih uzgojnih oblika vodeći je tzv. račvasti, koji na niskom stabalcu ima tri ogranka, na kojima se rezidbom ostavljaju samo reznici. On se radi samo još kod uzgoja loze uz kolac.

 Od srednje visokih - koji su u našoj praksi najrašireniji, postoje gijotov i srednje visoki dvokraki, s najčešćom visinom stabla od 70-90 cm. Tu su i razni kordonski sastavi (Mozerov, Silov itd.).

 Visoki uzgojni oblici rade se više u južnim nego u kontinentalnim  vinogorjima. i to najčešće za uzgoj stonih sorata grožđa. 

 Ako bismo od svih desetak sastava uzgoja loze koje praktikuju vinogradari naše zemlje želeli preporučiti najjednostavniji i najpraktičniji za amatere, onda je to svakako, i sada najrašireniji u kontinentalnim  vinogorjima, srednje visoki dvokraki ili trokraki sastav. Taj se sastav naziva dvokračnim jer se na stabalcu visine 70-90 cm formiraju dva kraka (ogranka), koji su nosioci rodnog drva (reznika, kondira i luka). Kod tog sastava koji potpuno zadovoljava sve zahteve savremenog intenzivnog vinogradarenja (zastupljen je i u većini naših velikih plantaža) najčešće se sadi s razmacima za malu mehanizaciju 1,80 do 2 m, 0,90 do 1,10 m, a za, srednju 2,40 do 2,80 m, 0,90 do 1 m. S oko 5000 čokota u prvom. te oko 4500 po 1 ha u drugom slučaju, uz prosečno opterećenje od 25 pupova mogu se postići prosječni prinosi graševine od 3 do 3,5 kg po trsu, odnosno, po 1 ha od 135 do 175 mtc grožđa.

 Uzgojna rezidba po godinama:

 Prve godine cep se reže kao i uvijek na 1 do 2 razvijena pupa (na parafiniranim cjepovima to je već učinjeno). U toku te godine se ne plijevi i sve mladice vežu se uz kolac (da bi se što više razvio korijen).

U proleće druge godine se jedna najbolja mladica reže na 2-3 pupolja - a sve ostale potpuno uklone. Kad iz pupova mladice porastu oko 15 cm - ostavljaju se dve najbolje i povežu uz kolac, a ostale opleve. Za vegetacije se mladice još 2-3 puta povezuju i ako jače prerastu kolce, vršikaju se do kraja srpnja na oko 1,5 m.

U proleće treće godine se najbolja mladica, izrasla što više u smeru reda, prikraćuje na predviđenu visinu stabla čokota (70-90 cm, jedan pup iznad donje prve žice) i posle zatezanja žice poveže (slika 1.). Kad mladice porastu oko 10-15 cm, osim tri do četiri vršne u gornjem delu stabalca, sve donje se opleve.

 U četvrtoj godini ostavljamo od četiri zrele rozgve samo dve, i to one koje će nam dati najbolji oblik čokota u obliku slova V ili "rašlje".

Krakove u obliku slova V povežemo levo i desno uz prvu armaturnu žicu, ali da krakovi ne prelaze žicu. već da budu u nivou (slika 2.). Iznimno možemo ostaviti jedan krak od gornje rozgve ako je čokot dobre kondicije. Taj prvi lucanj u četvrtoj godini je privremen i služi za dobivanje većeg prvog uroda. Iduće godine on se potpuno uklanja (ili se iz njega izvede još jedan krak i formira - trokraki. Uzgoj na čokotima natprosečne kondicije). Tako je formirano stabalce s dva kraka i završen uzgoj njegova kostura.

Pete godine u proljetnoj rezidbi na svakom kraku dobro razvijenog čokota ostavlja se jedan lucanj sa 8 do 10 pupova, a od mladice ispod njega formira prigojni reznik od 2 pupa (slika 3.). Na čokotima koji su slabije kondicije ostavit ćemo samo jedan lucanj i dva prigojna reznika. Lucanj se u luku povezuje na glavnu donju žicu ili strmo na pomoćnu (kod manjih razmaka sadnje). Svih ostalih godina u rezidbi izrođeno staro rodno drvo lucanj se odbacuje i na krakovima formiraju novi lucnjevi i reznici (iz gornje mladice prigojnog reznika lucanj, a iz donje prigojni reznik).

 

Napomena: opterećenje rodnim drvom zivisiće od kondicije čokota, kao i od sorte, već prema tome da li neka sorta traži duži ili kratki rez ili jače, odnosno slabije opterećenje rodom.

Prema tome, sa petom godinom završavamo formiranje uzgojnog oblika DVOSTRUKI GYOT.

 

U nasade srednje visokog uzgoja postavlja se jednostavna i relativno jeftinija armatura (naslon) za vinovu lozu, betonska ili drveno-žičana. Stupovi dužine 2,45 do 2,85 ukopavaju se 70 cm u zemlju na svakih 6-7 m te postavlja 5 redova pocinčane žice (slika 4.).

Sadnice aronije